opzij

‘Wijlen koning Abdullah verdient geen veer in zijn reet’

Saoedi-Arabië en vrouwenrechten. Twee termen die als sneeuw in de zomer aan elkaar gerelateerd zijn. Desalniettemin prees Christine Lagarde, hoofd van het IMF, de onlangs overleden koning van het land voor zijn inzet voor vrouwenrechten.

Ze noemde hem nog net geen feminist, maar oh wat heeft hij zich ingezet voor vrouwen! Dankzij de goede man bevolken namelijk steeds meer vrouwen de werkvloer in Saoedi-Arabië. Weliswaar gehuld in meters stof, maar niettemin. En ze mogen niet zelf achter het stuur kruipen om zich naar die werkvloer te begeven, maar soit, ook Rome is niet in één dag gebouwd, aldus Lagarde in iets minder directe bewoordingen.

Ik betwijfel of de term ‘vrouwenrechten’ überhaupt voorkomt in het Saoedi-Arabische woordenboek, zo belabberd gaat het er verder in het land aan toe. Maar waar olie vloeit, worden ‘vrienden’ gemaakt. En in naam van de wereldeconomie kon Lagarde uiteraard niet anders dan een positieve boodschap uitspreken. De IMF-topvrouw zocht naar een vleugje westerse hervormingen en vond deze in het feminisme van de koning. Al blijft onduidelijk of de minimale hervormingen – zo mogen vrouwen tegenwoordig recreatief fietsen in de daarvoor aangewezen gebieden – werkelijk zijn ingegeven door de vrouwvriendelijke inborst van koning Abdullah of door internationale druk. Waarschijnlijker is dat de hervormingen een soort schijnbeweging zijn om de aandacht af te leiden van alle schendingen die er verder plaatsvinden.

Het is maar al te makkelijk om de islam de schuld te geven van de belabberde status van vrouwen, of te roepen dat het cultuurgerelateerd is. Of er de mannen de schuld van te geven, want ‘islam’, ‘cultuur’ en ‘de mannen’ zijn lekker abstract. Veel lastiger is het om het beestje bij de naam te noemen. Wijlen koning Abdullah verdient geen veer in zijn reet, hij was geen feminist en onder zijn bewind gebeurden de meest vreselijke dingen.

Zo werd vorig jaar activist en feminist Souad al-Shammary nog gearresteerd. Al-Shammary pleit onder andere voor meer vrijheid voor vrouwen in Saoedi-Arabië. Ze wil het recht hebben om auto te kunnen rijden, maar veel liever nog wil ze af van het mannelijke voogdijschap. Als vrouw even in je eentje een boodschapje doen in de buurtsuper zit er niet in, laat staan een bioscoop bezoeken met een vriendin. Altijd moet een mannelijk oog meegluren om ervoor te waken dat de vrouw geen oneervolle dingen doet. Ook collega-activist Raif Badawi werd achter slot en grendel gezet; hij werd veroordeeld tot maar liefst zeshonderd stokslagen en zeven jaar cel. De reden? Badawi is evenals Al-Shammary kritisch over het koningshuis en over de religieuze inrichting van het land. En kritiek, zo vreest iedere despoot, is natuurlijk de eerste stap naar totale anarchie.

Wat dat betreft heeft de islamitische gemeenschap nog een slag te slaan. Niet alleen daar, maar ook dichter bij huis. Tijdens mijn zwangerschap slaakte ik bijvoorbeeld nog een zucht van verlichting toen bleek dat ik in verwachting was van een meisje. Niet omdat ik jongens stom vind, maar omdat ik er niet zeker van was dat ik zou durven breken met de traditie van besnijdenis. Er is heel veel moed nodig om in een omgeving waar alles en iedereen zich als een marionet voortbeweegt de touwtjes door te knippen.

Deze column  verscheen in de maart-editie van Opzij. Het hele nummer ligt nu in de winkel en is te lezen op Blendle.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *