chime

#BringBackTheirGirls

8augustusVier maanden geleden zijn in Nigeria zo’n tweehonderd meisjes ontvoerd door de terroristische organisatie Boko Haram. Ondanks druk van diverse landen op de Nigeriaanse overheid om hard op te treden, zijn verreweg de meeste meisjes nog steeds spoorloos. De VS stuurden 80 militairen om te helpen bij de zoekoperatie, en first lady Michelle Obama bemoeide zich met de razend populaire campagne #BringBackOurGirls, die is opgezet door Nigeriaanse activisten, maar het mocht allemaal niet baten. Een aantal meisjes wist te ontsnappen, maar van de meesten is nog steeds geen spoor te bekennen.

Van de manier waarop de slogan #BringBackOurGirls viral ging werd ik destijds al onpasselijk. Hoezo zijn dit ‘onze’ meisjes? Hoe graag we ze ook huiswaarts zien keren, onze verontwaardiging kan nooit de pijn, onzekerheid en het verdriet evenaren die de ouders en vrienden van de meisjes moeten voelen. Bovendien is het idee dat wij ons meisjes, die nadrukkelijk níet van ons zijn, toch willen toe-eigenen, pervers. Het is namelijk exact die gedachte waardoor het fout is gegaan met die enge griezels van Boko Haram.

Nu, vier maanden verder, blijkt des te meer dat dit inderdaad niet ‘onze’ meisjes zijn. Alle verontwaardiging ten spijt, als ze ons echt zoveel waard zouden zijn geweest, hadden we hen niet uit het oog verloren. Je kunt je afvragen wat kritiek op een slogan in tijd van nood bijdraagt. Wijselijk hield ik destijds dan ook mijn mond. Baat de campagne niet, dan schaadt zij niet. Maar dat was voordat ik de slogan als profielfoto tegenkwam op de Facebookpagina van Chime For Change, ‘een wereldwijde campagne om fondsen te werven en meer bewustzijn te creëren voor meisjes en om de emancipatie van vrouwen te bevorderen’, opgericht door het Italiaanse kledingmerk Gucci.

De emancipatie van de vrouw is kennelijk hip. Hoewel geboren uit noodzaak, gaan steeds meer grote bedrijven ermee aan de haal. Eerder al maakte Always, het maandverbandmerk, een videoclip over het moment in het leven dat de sekse van de vrouw een belediging wordt. Zo kunnen meisjes bijvoorbeeld niet zomaar met een bal gooien, nee, ze gooien ‘als een meisje’, met een slap handje. Always beweert met de clip vrouwen te willen wapenen en leren voor zichzelf op te komen, maar niet lang hiervoor deed het merk in zijn reclame-uitingen nog doodleuk mee met het wegzetten van menstruerende vrouwen als stinkende wezens . Je kunt niet anders dan twijfelen aan de geloofwaardigheid en intenties van zo’n bedrijf. Gucci pakt het met Chime For Change nog minder subtiel aan.

Het miljardenbedrijf belooft bijvoorbeeld 1 miljoen dollar van de opbrengst van de verkoop van vijf parfums aan emancipatieprojecten te zullen geven. De consument wordt nadrukkelijk aangespoord de aankoop via social media te delen met volgers, zo kan iedereen zien hoe goed jij bent en hoe fantastisch Gucci is. De sluikreclame ligt er zo dik bovenop, dat je je niet eens meer hoeft af te vragen of het hier om activisme van het merk gaat of dat het louter commerciële doeleinden betreft. In de slipstream wordt een aantal projecten geholpen, maar eigenlijk is het gewoon schaamteloze reclamevoering. Dat bedrijven inspelen op populaire sentimenten in de samenleving om hun koopwaar aan de man te brengen, is niet nieuw. Dat ze hiervoor ongegeneerd de ontvoering van honderden meisjes gebruiken, wel. Ik word er misselijk van.

Dit artikel verscheen op 8 augustus in dagblad Trouw.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *