expat

Ontroerend feest der herkenning

expatGisteren heb ik eindelijk de documentaire ‘Mijn vader, de expat’ van oud-collega Abdelkarim El-Fassi gezien, in een afgeladen Meervaart. Het was een fantastische avond, met een ontroerend en hilarisch voorprogramma. Acteur Nasrdin Dchar speelde een stuk uit zijn toneelstuk Oummi, over zijn moeder. Khalid Amakran bracht zijn woordkunst ten gehore in een stuk waarin hij ongekend eerlijk was en zijn slechte relatie met zijn vader analyseerde. Ook rapper Stryder, afkomstig uit het verscheurde Palestina, wist te ontroeren met het verhaal van zijn familie.

Na het voorprogramma dacht ik: die Abdelkarim moet nu met wel een héél goede documentaire komen, wil hij het voorprogramma overtreffen. Wel, ik zal vast verklappen: dat is ruimschoots gelukt. ‘Mijn vader, de expat’ is een prachtig profiel van zijn vader hadj Ali, maar behelst zo veel meer. Abdelkarim vertelt het verhaal dat we allemaal in de kern wel kennen, maar waar we eigenlijk nooit écht naar geluisterd hebben.

Jarenlang is veelal gesproken óver de arbeidsmigrant, maar zelden met. In kranten en boeken las ik over de komst van mijn ouders naar Nederland, zo nu en dan vertelde mijn vader over zijn eerste jaren, die gevuld waren met ploegendiensten. Of over het pension in Oud-Beijerland waar een vriend en hij met open armen werden ontvangen. Of de Hollandse dames die wel geïnteresseerd waren in de knappe donkere mannen. En hij vertelde over het fysiek zware werk waar zij, door de economische omstandigheden in Marokko, toe veroordeeld waren. Ruggen werden gesloopt, terwijl vriendschappen voor het leven werden gesloten.

Tijdens de presentatie van de documentaire zei één van de sprekers ‘lie fet, met’, wat voorbij is, is geweest. Niet geheel toevallig één van mijn moeders favoriete uitspraken wanneer we het over het verleden hebben. Veel generatiegenoten van mijn moeder beschouwen het verleden als een gepasseerd station, waar we het niet meer over hebben. De afgelopen maanden, nu ik onderzoek doe naar mijn familiegeschiedenis, is dat te meer gebleken. Lie fet, met. Ténzij ik doorvraag. Ténzij ik duidelijk maak waarom het zo belangrijk is om niet alleen mijn geschiedenis te kennen, maar ook de beweegredenen van mijn ouders om naar Nederland te komen en hier uiteindelijk te blijven.

Het mooie aan de documentaire van Abdelkarim is dat ik mijn ouders nogmaals ben gaan waarderen. Ik ben ze oneindig dankbaar voor de mogelijkheden die ze voor ons, hun kinderen, hebben gecreëerd, door te vechten voor een betere toekomst. Maar er is meer: niet eerder zat ik in een zaal met circa 800 Marokkaanse-Nederlanders. En niet eerder voelde ik me zo verbonden. Iedere lach, snik en traan, lieten we gezamenlijk. Het was een feest van herkenning. Het verhaal van hadj Ali en mijn ouders is een verhaal om trots op te zijn.

Voor meer informatie over de documentaire, kijk hierrr

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *